•  02122264144
  •  info[@]payvandlab.com
  • تهران - خيابان شريعتی – خيابان وحيد دستگردی (ظفر)- نرسيده به خيابان دکتر مصدق (نفت سابق) پلاك 174

« اکنون زمان عمل است»

سرفه پایدار، شایعترین علامت سل ریوی

 

بیماری سل یا توبركولوز (Tuberculosis) و به اختصار « تی بی(TB) »  از سال های بسیار دور بعنوان یک بیماری عفونی واگیردار وجود داشته و از قدیم در كشور ما نیز شناخته شده است. از سال 1982 همه پزشكان دنیا معتقد بودند كه این بیماری تا سال 2000 كنترل و بحث آن فقط محدود به كتب پزشكی خواهد بود، ولی این امید ده سال بیشتر به طول نیانجامد، به طوری كه در سال 1993 این بیماری از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان یك فوریت جهانی اعـــــلام می گردد.

در کشورهای توسعه یافته این عفونت در سال های 1985 شدت یافت و علت آن ظهور ویروس اچ آی وی (HIV) بود. ویروس HIV سیستم ایمنی فرد را تضعیف می کند، بنابراین بیمار نسبت به عفونت هایی مانند سل بسیار حساس می شود. اما در سال های 1993 با اقدامات پیشگیرانه مناسب شیوع بیماری رو به کاهش رفت، اما با این حال سل به عنوان یک نگرانی جهانی محسوب می شود. خیلی از سویه های باکتری، نسبت به داروهای به کار رفته در درمان این بیماری مقاوم شده اند (MDR-TB).

علیرغم کشف واکسن و داروهای بسیار موثر برای درمان سل در حال حاضریک سوم کل مردم جهان و 50 درصد مهاجران در حال حاضر آلوده با باسیل سل هستند برآورد میشود که در هر 4 ثانیه یک نفر در دنیا به سل مبتلا میشود و در هر 10 ثانیه در دنیا یک نفر از سل می میرد با این روال در یک دهه نزدیک به 300 میلیون نفر به میکروب سل آلوده میشوند.

این بیماری به دو شکل ریوی و خارج ریوی تظاهر مینماید که سل ریوی 85 درصد موارد و شکل خارج ریوی 15 درصد موارد را تشکیل میدهد.

عامل بیماری سل چیست؟ بیماری سل در اثر عامل باکتریایی مایکو باکتریوم توبرکلوزیس یا باسیل کُخ(BK)، ایجاد و از طریق ترشحات آلوده فرد مبتلا منتشر می گردد.

فاکتورهای خطر بیماری سل چیست؟ همه افراد در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند، داشتن سیستم ایمنی سالم در مبارزه با عامل بیماری از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. برخی بیماری ها یا مصرف برخی داروها، سبب تضعیف سیستم ایمنی می‌گردد:

  • ویروس اچ آی وی یا بیماری ایدز
  • دیابت
  • بیماری شدید کلیوی
  • برخی سرطان ها، شیمی درمانی
  • سوء تغذیه
  • داروهایی که برای پیشگیری از رد کردن پیوند استفاده می شود.
  • داروهایی که برای درمان روماتوئید آرتریت، پسوریازیس و بیمای کرون استفاده می شود.

 

از عوارض سل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد ستون فقرات:  کمردرد و سفتی از عوارض سل می باشد که بسیار شایع است.
  • درد مفاصل : بیماری سل می تواند بر مفاصل، زانوها و لگن تاثیر بگذارد.
  • تورم غشاهایی که در اطراف مغز قرار دارد
  • مننژیت: بیماری مننژیت یکی از عوارض سل می باشد که سردرد های طولانی مدت را به دنبال دارد، همچنین احتمال بروز تغییرات روانی نیز وجود خواهد داشت.
  • مشکلات کبدی و کلیوی: کبد و کلیه، بدن را در دفع ضایعات یاری می کنند. اگر کبد و کلیه تحت تاثیر بیماری قرار بگیرد ،در آن صورت عملکرد این ارگان ها مختل می شود.
  • اختلالات قلبی: به ندرت این بیماری می تواند بر بافت های اطراف قلب تاثیر گذاشته و التهاب و تجمع مایعات را به دنبال داشته باشد. این عوارض بر توانایی موثر قلب در پمپاژ خون تاثیر می گذارد و می تواند کشنده باشد.

تشخیص بیماری سل

با انجام معاینه فیزیکی، پزشک غدد لنفاوی را به لحاظ وجود تورم چک خواهد کرد و به صدای ریه ها حین تنفس به دقت گوش داده می شود.

متداول ترین ابزاری که برای تشخیص بیماری سل استفاده می شود، تست پوستی ساده می باشد. در این تست ماده ای به نام PPD tuberculin  زیر پوست ساعد تزریق می شود. ظرف 48 تا 72 ساعت محل تزریق به لحاظ وجود تورم بررسی می‌شود که این تورم و قرمزی در محل تزریق معنی دار و قابل توجه می باشد.

لازم به ذکر است که انجام تست پوستی سل، خالی از خطا نمی باشد و در برخی مواد تست پوستی سل نشان می دهد باکتری سل وجود دارد، اما در واقعیت چنین نیست. همچنین عکس این شرایط نیز به دنبال استفاده از تست پوستی سل ممکن است. نتایج مثبت کاذب به دنبال تست پوستی سل ممکن است زمانی روی دهد که شما اخیرا واکسن BCG را دریافت کرده باشید. احتمال بروز نتایج منفی کاذب نیز در کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به ویروس ایدز وجود دارد. اگر اخیرا به بیماری دچار شده باشید، نیز احتمال بروز دریافت نتیجه منفی کاذب وجود دارد.

سـازمان بهداشت جهاني اسمير و بررسی میکروسکوپی خلط را به عنـوان راه تشـخيص اصـلي بيماري ميشناسد. لذا تشخيص سل ريوي غالبا براساس مجموعه علائم باليني، راديوگرافي قفسه صدري و نتايج اسمير خلط داده ميشود . حساسيت اسـمير خلـط بـا رنـگ آميـزي زيـل نلسـون در  بررسيهاي گوناگون بين 20 تا 70 درصد متغير ميباشد و وجود حـداقل 105 اين باسيل در هر ميلي‌ليتر خلط براي مثبت شدن آن لازم است.

در مقایسه با بررسی میکروسکوپی، در روش کشت میتوان تعداد خیلی کمتر باسیل موجود در خلط را ردیابی و کشف نمو، ولیکن بعلت طولانی بودن نتیجه کشت در موارد اورژانس از آزمایشات تخصصی تکمیلی خون که در تشخیص بیماری سل از اهمیت بالایی برخوردار است. در این تست ها با استفاده از تکنولوژی های پیچیده واکنش سیستم ایمنی نسبت به باکتری سل سنجیده می شود.

انجام آزمایش QuantiFERON-TB Gold بروی خون افراد مشکوک مبتلا به سل طبق نظر پزشک، می تواند بعنوان تست اختصاصی جایگزین تست پوستی توبرکولین، جهت تشخیص عفونت سلی نهفته در گروه پرخطر از نظر ابتلا سل انجام شد.

همچنین برای تشخیص سریع بیماری سل،  Mycobacterium tuberculosis (BK) از روشهای ملکولی (PCR) متعدد ابداع شده که نواحی خاصی از DNA مایکوباکتریومی را هدف قرار داده و تکثیر می‌کنند، استفاده می‌شود. گرچه ویژگی تکنیک ملکولی (PCR) برای تشخیص سل میتواند بسیار بالا باشد ولی حساسیت آن در مقایسه با کشت بعنوان استاندارد طلائی پایین است. با این وجود در صورتی که کیفیت نمونه بالینی ارسال شده بسیار بالا باشد میتوان به بهبود حساسیت روش مبتنی بر PCR امیدوار بود.

با این حال در بهترین شرایط نیز چنانچه PCR در یک آزمایشگاه مدرن و توسط فردی با تجربه در زمینه تشخیص ملکولی انجام پذیرد، حساسیت تست برای نمونه‌های اسمیر مثبت که کشت آنها هم مثبت باشد، 90 درصد و برای نمونه‌هایی که اسمیر آنها منفی باشد در حدود 40-77 درصد خواهد بود.

آزمایشگاه تشخیص طبی، تخصصی، پاتولوژی و ژنتیک پزشکی پیوند با استفاده از بروزترین تکنیک‌، کیت‌های و تعریف پنل‌های تشخیصی بر روی انواع نمونه‌ها از جمله خون و مایع مغزی-نخاعی (CSF) در زمینه‌های ایمنوسرولوژی و ملکولی بعنوان یکی از مراکز رفرال در سطح کشور شناخته شده است.

 

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Powered by Amazing-Templates.com 2014 - All Rights Reserved.